Stuwmeer El Tranco en het pad vanaf de Poblado: de binnenzee van Cazorla

Het stuwmeer El Tranco — plaatselijk ook Tranco de Beas genoemd — is het grote stuwmeer in het natuurpark Sierras de Cazorla, Segura y Las Villas. Hier wordt de Guadalquivir in zijn bovenloop tussen dennenbossen en bergolijfgaarden opgestuwd. Vanuit Cazorla volgt u de A-319 over de Puerto de las Palomas, daalt u af naar het Empalme del Valle en rijdt u vervolgens langs het stuwmeer tot aan de dam.

Direct bij de dam ligt de Poblado del Tranco. Het is geen verlaten dorp: de nederzetting werd rond 1930 gebouwd voor de arbeiders die aan de bouw van de dam werkten. Tegenwoordig wonen er nog nazaten van deze families en medewerkers van de waterbeheerder en de elektriciteitscentrale. Er zijn bars, een restaurant met terras boven het water en het Centro de Ocio y Turismo Activo met een aanlegsteiger. Vanuit de nederzetting begint de eenvoudigste wandeling van de omgeving: een voor autoverkeer afgesloten piste die langs het stuwmeer loopt tot aan de brug over de Río Hornos.

U kunt het bezoek op dezelfde of de volgende dag combineren met het Parque de Fauna Silvestre Collado del Almendral, een bezoek aan de Charco del Aceite als u via Villanueva del Arzobispo komt, of op de terugweg naar Cazorla met een omweg naar de Cerrada del Utrero. Dit zijn geen onderdelen van dezelfde wandeling: elk gebied heeft een eigen toegang en parkeerplaats.

*Het waterpeil verschilt van jaar tot jaar. Tijdens langere periodes van droogte kunnen rivierbochten en resten van de voormalige nederzetting Bujaraiza zichtbaar worden. Bij een vol stuwmeer ligt het kasteel op een eiland.

Het stuwmeer en de nederzetting

Het project werd aan het begin van de twintigste eeuw gepland om de streek La Loma te irrigeren. De bouwwerkzaamheden begonnen rond 1929–1930 en in 1944 werd de dam voltooid; de officiële inhuldiging vond plaats in 1946. El Tranco was destijds een van de grootste stuwmeren van Spanje. De zwaartekrachtstuwdam is ongeveer 90 meter hoog en aan de kruin zo’n 290 meter lang. Aan de voet bevindt zich de waterkrachtcentrale.

Onder water verdween de nederzetting Bujaraiza, waar rond 1940 ongeveer driehonderd mensen woonden en waar ook een kerk en een begraafplaats waren. Een deel van de gezinnen werd ondergebracht in een nieuw gestichte nederzetting bij Palma del Río. Wanneer het waterpeil daalt, kunnen resten van de voormalige nederzetting op de bodem van het stuwmeer zichtbaar worden. Het kasteel van Bujaraiza staat op het eiland Cabeza de la Viña en is vooral goed te zien wanneer het stuwmeer vol is.

De nederzetting bij de dam had vroeger een school, de kapel San Rafael, een kleine opslag- of werkplaats en een post van de Guardia Civil. Tegenwoordig ligt de nederzetting aan de A-319, ongeveer halverwege Cazorla en Hornos de Segura. De nederzetting behoort tot de gemeente Hornos, niet tot Beas. In de zomer zijn er waterfietsen en kajaks en, afhankelijk van de openingstijden, vertrekt er vanaf de steiger ook een zonneboot. Ook vissen is hier gebruikelijk. Het stuwmeer is geen officieel aangewezen zwemgebied: bij de dam stonden borden die het zwemmen verboden, het water is koud en de bodem is onregelmatig.

Het pad vanaf de Poblado del Tranco

Vanaf de nederzetting volgt u eerst de weg langs het stuwmeer tot u een voor autoverkeer afgesloten piste bereikt. Het pad loopt langs de helling en volgt ongeveer de hoogtelijn die bij de bouw van de dam werd bepaald. Als u het helemaal aflegt, eindigt het bij de brug over de Río Hornos. Het is een lineaire wandeling van ongeveer 8–10 km enkele reis. Voor heen en terug moet u bij een rustig tempo en met weinig hoogteverschil rekenen op ongeveer vier tot vijf uur.

Het pad voert langs cortijos die door het water gespaard zijn gebleven, door bossen van aleppodennen en langs verschillende stukken oever. Vanaf een uitzichtpunt heeft u een mooi zicht over een groot deel van het stuwmeer. U hoeft niet helemaal tot aan de brug te lopen: veel wandelaars keren na ongeveer anderhalf uur om, wanneer ze de belangrijkste uitzichten al hebben gezien.

Een andere gemarkeerde route, de PR-A 193, begint bij de kruising van de A-319 en de A-6202, bij de verbreding met de kiosken aan de dam, en loopt omhoog naar Cañada Morales. De route is ongeveer 7–8 km lang enkele reis, is middelzwaar en voert langs de Chorreón, een kleine waterval die na regenval richting het stuwmeer naar beneden stort. Langs deze route is geen bron.

Bezienswaardigheden rond het stuwmeer

Wildpark Collado del Almendral

Bij kilometer 59–60 van de A-319, aan het uiteinde van het stuwmeer, ligt het Parque de Fauna Silvestre Collado del Almendral. Op de borden en in het lokale taalgebruik wordt het ook vaak Parque cinegético genoemd. Een toeristentreintje rijdt ongeveer vijf kilometer door een gebied van meer dan honderd hectare, waar edelherten, damherten, moeflons en Spaanse steenbokken in een grotendeels vrije, natuurlijke omgeving leven. Daarna leidt een wandelpad naar uitzichtpunten met zicht op het kasteel van Bujaraiza en naar een roofvogelshow. Félix Rodríguez de la Fuente filmde hier de bronst van de herten voor de serie El Hombre y la Tierra.

Reserveren is verplicht. Op maandag is het park doorgaans gesloten. De openingstijden en prijzen verschillen per seizoen, dus het is verstandig om ze op de dag van uw bezoek op de website van het park te controleren. Het park is niet zelfstandig te voet toegankelijk.

Charco del Aceite en Fuente de los Cerezos

De Charco del Aceite — ook Charco de la Pringue genoemd — ligt niet direct bij de dam. Het gebied ligt in de Sierra de las Villas, ongeveer zes tot zeven kilometer verder over de A-6202 richting Villanueva del Arzobispo. Hier vindt u een natuurlijk waterbekken in de Guadalquivir, met een picknickplaats, in de zomer een kiosk en een zwemplek met zeer koud water. Volgens de legende is de naam verbonden met een ezel die zakken met olie vervoerde en in de rivier viel.

Hogerop in dezelfde streek ligt de gecontroleerde kampeerplaats Fuente de los Cerezos aan de langeafstandswandeling GR-247 Bosques del Sur. Deze plek is geschikt als u met een tent wilt overnachten, maar het is geen bron langs het pad vanaf de Poblado del Tranco.

Als u nog een dag over hebt

Op de terugweg naar Cazorla liggen bij het Empalme del Valle de Cerrada del Utrero en het gebied van Linarejos: een korte wandeling door de kloof van de Guadalquivir met een waterval. Verderop aan de A-319 leidt de afslag bij Torre del Vinagre naar de vallei van de Río Borosa. Ook El Yelmo boven Hornos is een goede optie voor een uitstap: de top is bekend bij paragliders en biedt een mooi uitzicht over het stuwmeer, maar maakt geen deel uit van deze piste. Dicht bij de oever liggen bovendien de resten van La Cabañuela, een archeologische vindplaats die in verband wordt gebracht met de eerste bewoners van de sierra.

Het stuwmeer vanaf het water

Hoe komt u bij het stuwmeer El Tranco?

Naar Cazorla rijdt u vanuit Málaga via de A-92 en de A-44, of via de A-45 en Antequera. De verschillende aanrijroutes worden beschreven in de dorpsgids. Vanuit Cazorla duurt de rit ongeveer 40–50 minuten via de A-319, steeds verder het natuurpark in. Een andere toegang loopt vanuit Villanueva del Arzobispo via de A-6202. Deze route is vooral handig als u uit Úbeda of La Loma komt en vóór de dam een stop wilt maken bij de Charco del Aceite. Er rijdt geen lijnbus die praktisch tot aan de dam komt.

Huurauto

Autoverhuur: de flexibelste optie

Met een huurauto in Cazorla of Arroyo Frío kunt u ’s ochtends naar El Tranco rijden, in de Poblado lunchen en op de terugweg nog een omweg maken naar Collado del Almendral. De A-319 is smal en bochtig: voor de rit naar de dam hebt u geen terreinwagen nodig. Op de zijpaden kan een auto met wat meer bodemvrijheid echter handig zijn, vooral na regen.

Huur een auto op de luchthaven van Málaga
Privétransfer

Taxi of privétransfer

U kunt een transfer boeken vanaf de luchthaven of vanaf de Costa del Sol naar uw hotel of camping in Cazorla, La Iruela of Arroyo Frío. Als u geen huurauto wilt, kunt u ook een transfer voor heen en terug op dezelfde dag boeken naar de Poblado del Tranco of het Parque de Fauna Silvestre Collado del Almendral. Vanaf de dam rijdt geen lijnbus.

Taxi of transfer boeken

*Voor de boeking hoeft u geen creditcardgegevens in te voeren en niets vooraf te betalen. Annuleren is gratis. In het hoogseizoen raden we aan tijdig te reserveren om mogelijke prijsstijgingen te vermijden en er zeker van te zijn dat de gewenste auto beschikbaar is.

Andere vervoersmogelijkheden

Naar Cazorla rijden er langeafstandsbussen vanuit Úbeda of Jaén en, met een overstap, vanuit Málaga of Granada. In de Cazorla-gids wordt uitgelegd hoe u de reis vanuit Málaga kunt organiseren. Geen van deze buslijnen rijdt tot aan de Poblado del Tranco of tot aan het uiteinde van het stuwmeer. Als u zonder auto reist, is het het praktischst om in Cazorla of Arroyo Frío te overnachten en voor dezelfde dag een taxi voor de heen- en terugrit te regelen.

Praktische tips

  • Parkeer bij de Poblado del Tranco of op de verbrede plek bij de kruising van de A-319 en A-6202. Laat uw auto niet op de kruin van de dam staan.
  • In augustus zijn zowel de omgeving van het stuwmeer als de Charco del Aceite erg druk. Vertrek vroeg uit Cazorla als u een parkeerplaats en wat schaduw wilt vinden.
  • Het oeverpad is eenvoudig, maar lang als u het volledig loopt. Neem voldoende water mee: langs de PR-A 193 is geen bron.
  • Tijdens langere periodes van droogte daalt het waterpeil en verandert het landschap. Ga niet de drooggevallen bodem van het stuwmeer op: de modder kan gevaarlijk zijn en er gelden beperkingen.
  • In het Parque de Fauna Silvestre Collado del Almendral is het verstandig vooraf te reserveren. De zonneboot en waterfietsen varen of rijden afhankelijk van het seizoen en het waterpeil.
  • Na de wandeling is eten in de Poblado een praktische optie. In de winter zijn sommige kiosken doordeweeks gesloten.

Veelgestelde vragen over het stuwmeer El Tranco

Is de Poblado del Tranco verlaten?

Nee. De nederzetting werd gebouwd voor de arbeiders van de dam en is nog steeds bewoond. Er zijn een restaurant, kiosken en een recreatiecentrum bij de aanlegsteiger. Onder water verdween de voormalige nederzetting Bujaraiza.

Hoe lang is het oeverpad?

De lineaire piste tot aan de brug over de Río Hornos is ongeveer 8–10 km enkele reis. Voor heen en terug moet u ongeveer vier tot vijf uur rekenen. U kunt op elk moment omkeren: de wandeling draait vooral om de uitzichten en u hoeft de brug niet te bereiken.

Mag je zwemmen in het stuwmeer?

El Tranco is geen officieel aangewezen zwemgebied. Het is een in gebruik zijnd stuwmeer met een dam en een waterkrachtcentrale; bij de dam stonden borden die het zwemmen verboden. Het water is koud en de bodem verandert afhankelijk van het waterpeil. Wie wil zwemmen, gaat meestal naar de Charco del Aceite, een recreatiegebied aan de Guadalquivir langs de weg naar Villanueva del Arzobispo, en niet naar de dam.

Hoe lang duurt de rit vanuit Cazorla?

Ongeveer 40–50 minuten via de A-319 tot aan de Poblado del Tranco en de dam. De rit van Málaga naar Cazorla is een aparte etappe en duurt doorgaans meer dan twee uur. In de dorpsgids wordt deze route beschreven.

Moet u reserveren voor het Parque de Fauna Silvestre Collado del Almendral?

Ja, vooral in de lente, de herfst en in het weekend. Het gaat om het herten- en damhertenpark bij kilometer 60 van de A-319, dat in de omgeving ook vaak Parque cinegético wordt genoemd. Het bezoek gebeurt met een toeristentreintje; het terrein kan niet zelfstandig te voet worden verkend. Op maandag is het park doorgaans gesloten.

Kun je het overstroomde dorp zien?

Bij een laag waterpeil kunnen resten van de voormalige nederzetting Bujaraiza zichtbaar worden. Deze nederzetting werd overstroomd toen het stuwmeer werd gevuld. Het kasteel is bij een vol stuwmeer beter te zien, op het eiland Cabeza de la Viña. Ga niet de drooggevallen bodem van het stuwmeer op om naar ruïnes te zoeken: de modder kan gevaarlijk zijn en er gelden beperkingen.