Bron van de Río Aguasmulas: het dal van Llanos de Arance en de grot onder Las Banderillas

De Aguasmulas is een korte zijrivier van de Sierra de Segura. De rivier ontspringt in een grot bij de Recodo, aan de voet van Las Banderillas — de kalkstenen rotswand die het dal aan de bovenzijde afsluit —, stroomt ongeveer acht en een halve kilometer en mondt bij het stuwmeer El Tranco uit in de Guadalquivir. Het is niet hetzelfde dal als dat van de Río Borosa: de Aguasmulas ligt aan de andere kant van Coto Ríos, bereikbaar via de piste van Llanos de Arance.

Vanuit Cazorla volgt u de A-319, voorbij Arroyo Frío en het bezoekerscentrum Torre del Vinagre. Na de afslag naar Coto Ríos slaat u rechtsaf de JF-7079 op, richting camping Llanos de Arance. U steekt de Guadalquivir over via de brug Las Golondrinas en laat de camping links liggen. U kunt de auto parkeren op de open ruimte vóór de brug over de Aguasmulas of, als de slagboom op de bosweg open is, bij de Casa Forestal de los Bonales, een boswachtershuis met een bron.

Het dal bestaat uit drie delen. Het eerste is kort en vrijwel vlak en loopt tot een kleine stuw. Het tweede volgt een brede piste over ongeveer negen kilometer enkele reis, tot aan het uitzichtpunt en de ruïnes van het cortijo de La Fresnedilla, een oud landhuis. Het derde deel loopt vanaf die ruïnes naar de brongrot en de waterval Cascada de los Melguizos: een smal, ongemarkeerd pad van ongeveer twee kilometer. Dat laatste deel is niet de wandeling die de meeste bezoekers vanaf de camping maken.

*Als de winter droog is geweest, komt er in de grot bij de Recodo soms slechts een dun straaltje water uit, of helemaal geen water. Na hevige regen kan de piste vol stenen liggen en kan de rivier delen van het pad overspoelen. Die stukken moeten te voet worden overgestoken, met het water tot aan de enkels of hoger.

De rivier en het dal

De Aguasmulas stroomt door dennenbossen — met zwarte dennen en aleppodennen —, langs steeneiken en hier en daar een eik. Vanuit de hellingen komen kleinere beken; op kaarten staan ze aangegeven als arroyo del Hombre, Aguamulillas en arroyo de la Campana. Tijdens de wandeling zijn het vooral waterlopen die u oversteekt of naast de piste hoort stromen. Vroeg in de ochtend of doordeweeks ziet u vaak herten en damherten. Roofvogels gebruiken de rotswanden van Las Banderillas, het massief dat achter in het dal zichtbaar wordt wanneer de piste hoger komt.

Vlak bij de brug staan de resten van de Molino de Eusebio, een oude molen die later als viskwekerij werd gebruikt. Verderop liggen verschillende stuwen en een kleine dam. Wanneer de rivier veel water voert, stroomt het water over de rand en is het vanaf de piste goed te horen. De brede piste eindigt bij een uitzichtpunt boven de steile rotswand. Vanaf daar kijkt u uit op Las Banderillas en, op de achtergrond, de Piedras de Aguasmulas, de rotsachtige bocht waar het water uit de berg komt.

De drie delen van het dal

Tot de eerste stuw

Vanaf de brug of vanaf het boswachtershuis Los Bonales loopt de piste langs de rivierbedding. Na twee of drie kilometer bereikt u een stuw en een kleine dam met een waterval. Het hoogteverschil is gering en de ondergrond bestaat uit een brede bospiste die gemakkelijk te volgen is. Dit gedeelte is geschikt voor gezinnen met kinderen en voor wie gewoon een wandeling langs het water wil maken, met dennenbomen in de schaduw en het geluid van de rivier op de achtergrond. Bij Los Bonales is een bron; verderop, op de piste naar het uitzichtpunt, is er geen betrouwbare watervoorziening.

Piste naar het uitzichtpunt La Fresnedilla

Het gemarkeerde gedeelte volgt de hoofdroute ongeveer negen kilometer enkele reis tot een uitzichtpunt en de ruïnes van het cortijo de La Fresnedilla. Heen en terug is dat achttien kilometer, goed voor vier tot vijf uur wandelen in een rustig tempo. De piste is breed en gemakkelijk te volgen; een navigatieapparaat is niet nodig: er staan paaltjes en u ziet de wit-rode markeringen van de langeafstandsroutes die het park doorkruisen. Op sommige stukken ligt de ondergrond los; na een hevige regenbui kunnen er modder en plassen blijven staan. Voor wie gewend is aan langere wandelingen is dit goed te doen. Het is geen kloofwandeling zoals bij de Borosa en er zijn geen houten loopbruggen.

Vanaf het uitzichtpunt kijkt u uit over het massief van Las Banderillas. Het cortijo is een verlaten landhuis. De meeste wandelaars die vanaf de camping vertrekken, komen tot hier en ontdekken dan dat de genoemde «negen kilometer» niet tot aan de bron voeren.

Van het cortijo naar de grot bij de Recodo

Vanaf de ruïnes van La Fresnedilla verandert de piste in een smal pad. De route wordt smaller en verdwijnt op sommige plaatsen tussen stenen en struikgewas. Het is verstandig om vooraf een route op uw telefoon te downloaden. Het is nog ongeveer twee kilometer tot de Cascada de los Melguizos — twee naast elkaar gelegen watervallen wanneer er voldoende water staat — en de grot waar de rivier ontspringt. Goede grip onder de schoenen is belangrijk; bij mist kunt u gemakkelijk van het pad af raken. Wie niet gewend is aan smalle en moeilijk herkenbare bergpaden, kan beter bij het uitzichtpunt omkeren: het uitzicht alleen al maakt de wandeling de moeite waard.

Sommige wandelaars gaan vanaf de Recodo verder naar de top van Las Banderillas of naar de bron van de Borosa. Dat is een meer uur durende bergtocht en niet de wandeling die op deze pagina wordt beschreven.

Kaart van de piste en de camping

Hoe bereikt u het dal van de Aguasmulas?

Naar Cazorla rijdt u vanuit Málaga via de A-92 en de A-44, of via de A-45 en Antequera; deze wegen worden beschreven in de stadsgids. Vanaf Cazorla is het ongeveer 40–50 minuten rijden over de A-319 — dezelfde weg als naar het Tranco — tot de afslag naar Llanos de Arance. De JF-7079 is smal. Op de parkeerplek bij de brug is maar plaats voor een beperkt aantal auto's. Het boswachtershuis Los Bonales ligt verder het dal in; soms is de weg met een slagboom afgesloten en moet u de auto ervoor achterlaten.

Huurauto

Huurauto: de meest flexibele optie

Met een auto vanuit Cazorla, Arroyo Frío of Coto Ríos kunt u 's ochtends het dal in rijden en op de terugweg, zolang het nog licht is, een stop maken bij het Tranco. Tot aan de brug bij de camping kunt u met een gewone personenauto rijden. Wilt u na regen verder naar Los Bonales, dan is een auto met wat meer bodemvrijheid comfortabeler: de onverharde weg kan dan behoorlijk hobbelig zijn.

Auto huren op luchthaven Málaga
Privétransfer

Taxi of privétransfer

Transfer van de luchthaven of de Costa del Sol naar uw hotel of camping in Cazorla, Arroyo Frío of Llanos de Arance. Zonder huurauto kunt u ook een taxi voor de heen- en terugrit op dezelfde dag naar het dal reserveren. Er rijdt geen lijnbus naar de camping en geen enkele buslijn stopt bij de brug over de Aguasmulas.

Taxi of transfer reserveren

*Voor een offerte hoeft u geen creditcardgegevens in te vullen en hoeft u niets vooraf te betalen. Annuleren is gratis. In het hoogseizoen raden we aan om tijdig te reserveren, zodat u eventuele prijsstijgingen voorkomt en het gewenste voertuig beschikbaar is.

Andere vervoersopties

Naar Cazorla rijden langeafstandsbussen vanuit Úbeda of Jaén en, met een overstap, vanuit Málaga of Granada. Hoe u vanuit Málaga naar Cazorla reist, wordt uitgelegd in de gids van Cazorla. Geen van deze buslijnen rijdt de JF-7079 op of stopt in Llanos de Arance. Reist u zonder auto, dan kunt u het beste overnachten in Cazorla, Arroyo Frío of op de camping en voor dezelfde dag een taxi voor de heen- en terugrit reserveren.

Praktische tips

  • Parkeer de auto op de open ruimte vóór de brug over de Aguasmulas of, als de slagboom open is, bij het boswachtershuis Los Bonales. De piste wordt gebruikt door bosbouwvoertuigen en campinggasten: met een verkeerd geparkeerde auto blokkeert u de doorgang.
  • In augustus zijn de camping en de parkeerplaats druk bezocht. Wilt u een plekje in de schaduw, vertrek dan vroeg vanuit Cazorla.
  • Neem voldoende water mee. Bij het boswachtershuis Los Bonales is een bron. Verderop, tijdens de klim naar het uitzichtpunt en op het pad naar de Recodo, is er geen betrouwbare watervoorziening.
  • De piste tot het uitzichtpunt is een lange wandeling als u het hele traject aflegt. Het gedeelte van de ruïnes naar de grot is alleen geschikt voor wandelaars die gewend zijn aan smalle bergpaden en de route op hun telefoon hebben staan.
  • Na hevige regen kan de piste vol stenen liggen en kan de rivier sommige stukken van het pad overspoelen. Die stukken moeten te voet worden overgestoken, met het water tot aan de enkels of hoger. Een auto met meer bodemvrijheid is handig als u tot Los Bonales wilt rijden.
  • De rivier is geen bewaakte zwemzone. Wie wil afkoelen, doet dat in de natuurlijke poelen langs de piste of bij de eerste stuw. Het water is erg koud en er is geen badmeester.

Veelgestelde vragen over de bron van de Aguasmulas

Leiden de negen kilometer naar de bron?

Nee. Die negen kilometer enkele reis volgen de brede piste tot het uitzichtpunt en de ruïnes van het cortijo de La Fresnedilla. De Recodo-grot en de Cascada de los Melguizos liggen nog ongeveer twee kilometer verder, via een ongemarkeerd en moeilijker pad.

Hoe lang duurt de rit vanuit Cazorla?

Ongeveer 40–50 minuten over de A-319 tot de afslag naar Llanos de Arance, plus enkele minuten over de JF-7079 tot aan de brug. De reis van Málaga naar Cazorla is een apart traject: die duurt meestal meer dan twee uur en wordt beschreven in de stadsgids.

Is de wandeling geschikt voor kinderen?

Tot de eerste stuw wel: het pad is breed en het hoogteverschil is klein. Tot het uitzichtpunt La Fresnedilla is het een lange wandeling voor wie al enkele uren kan lopen. Het laatste gedeelte, van de ruïnes naar de grot, is niet geschikt voor kleine kinderen.

Waar kunt u parkeren?

Op de open ruimte vóór de brug over de Aguasmulas, voorbij camping Llanos de Arance, of bij het boswachtershuis Los Bonales als de slagboom open is. Zet uw auto niet op de brug en niet voor de ingang van de camping als u daar geen gast bent.

Moet u betalen om binnen te komen?

Nee. Het dal ligt in het natuurpark en de route is vrij toegankelijk. De camping brengt alleen kosten in rekening voor een overnachting of het gebruik van de voorzieningen.

Wat is de beste tijd om te gaan?

De lente en de herfst zijn ideaal, wanneer de rivier meer water voert en de ergste hitte voorbij is. In de zomer kunt u het beste heel vroeg vertrekken: de piste biedt niet overal schaduw. In de winter, na sneeuwval of hevig noodweer, kan het pad naar de Recodo glad en soms onbegaanbaar zijn.