Alpandeire: wat te zien en te doen in de Serrania de Ronda
Alpandeire is een klein dorp in de Genalvallei, in de Serrania de Ronda, dat bekendstaat als de geboorteplaats van Fray Leopoldo. De witte huizen, smalle straatjes en kerk van San Antonio de Padua vormen een dorpskern die je te voet kunt verkennen. Via de paden in de omgeving kun je je bezoek uitbreiden met een wandeling.
Het landschap verschilt binnen de gemeente: in het noorden overheersen rotsachtig terrein en struikgewas, terwijl je in het zuiden meer bomen, moestuinen en landbouwgrond vindt. Je kunt een bezoek aan het dorp dan ook goed combineren met een wandeling in de omgeving.
Geschiedenis van Alpandeire
Prehistorische resten binnen de gemeente, waaronder de megalithische graven van Encinas Borrachas, laten zien dat hier al lang vóór het ontstaan van het huidige dorp mensen woonden. De dorpskern van Alpandeire heeft haar wortels in de tijd van al-Andalus. Die invloed is nog zichtbaar in het stratenpatroon.
Na de verovering van Ronda in 1485 kwam Alpandeire onder christelijk bestuur. De verdrijving van de morisken, tot het christendom bekeerde moslims en hun nakomelingen, en de daaropvolgende herbevolking veranderden het dorp. In 1572 gaf Filips II opdracht om 22 nieuwe inwoners in Alpandeire en Pospitar te vestigen. Zij kregen huizen en grond toegewezen.
In 1815 verleende Ferdinand VII Alpandeire de status van zelfstandige plaats als erkenning voor het optreden van de inwoners tijdens de Franse bezetting. Uit de 19e eeuw stammen ook verhalen over het banditisme in de Serrania de Ronda. Een van de plaatselijke figuren was Antonio Barbarán Jiménez, bekend als «El Barbarán». Hij was in de eerste helft van die eeuw in de streek actief met een bende van twaalf mannen.
Wat te zien in Alpandeire
De kerk en de plekken die met Fray Leopoldo verbonden zijn, vormen de belangrijkste stops tijdens een bezoek. Wandel tussendoor door de oude dorpskern en let op de gevels en de uitzichten op de bergen.
Kerk van San Antonio de Padua
Omdat de kerk zo groot is in verhouding tot het dorp, wordt ze de «Catedral de la Serranía» genoemd: de kathedraal van de bergstreek. Het huidige gebouw dateert uit de 18e eeuw en vervangt een oudere kerk. Binnen zijn drie beuken met gewelven en de doopvont waarin Fray Leopoldo werd gedoopt. Bekijk de locatie van de kerk.
Geboortehuis en monument van Fray Leopoldo
Fray Leopoldo de Alpandeire (1864-1956) was een kapucijner broeder die een groot deel van zijn leven in Granada doorbracht, waar hij aalmoezen inzamelde. Hij werd in 2010 zalig verklaard. Zijn geboortehuis trekt pelgrims naar het dorp en laat je kennismaken met zijn band met Alpandeire en het plattelandsleven in de bergstreek. Bekijk de locatie van het geboortehuis.
Dolmens van Encinas Borrachas
Binnen de gemeente ligt de megalithische necropolis van Encinas Borrachas, met meerdere prehistorische graven. Deze plek biedt een aanvulling op een bezoek aan de dorpskern, vooral als je geïnteresseerd bent in archeologie en de oudste sporen van bewoning in de streek wilt ontdekken.
De legende van de schat van Pospitar
Pospitar, in sommige verhalen ook Pospitara genoemd, is een verlaten nederzetting die verbonden is met de geschiedenis van Alpandeire. Volgens een van de legendes kwam er aan het einde van de 16e eeuw een eenvoudig geklede reiziger aan. Hij speelde doedelzak en vroeg naar de plek.
Volgens het verhaal wachtte hij tot het donker werd en ging hij naar een bron toen de inwoners sliepen. Hij telde dertig passen, begon te graven en vond goud en juwelen. Hij vulde zijn tassen en verdween. Het verhaal vertelt ook dat er later enkele munten werden gevonden bij de plek waar hij had gegraven.
Het verhaal wordt in verband gebracht met schatten die morisken zouden hebben verborgen voordat ze hun huizen verlieten. Een andere verklaring is dat familieleden de reiziger hadden verteld waar de schuilplaats was. Dit zijn interpretaties van een lokale legende, geen gedocumenteerde historische feiten.
Wandelen in Alpandeire en de Genalvallei
Vanuit Alpandeire kun je de paden volgen die het dorp verbinden met de omliggende landbouwgebieden en andere plaatsen in de bergstreek. De routes verschillen in lengte en hoogteverschil, dus kies je wandeling voordat je op pad gaat.
- Sendero de los Huertos: dit pad voert langs moestuinen, irrigatiekanalen en landbouwwegen in de omgeving van Alpandeire.
- Wandelroute tussen Atajate en Alpandeire: maakt deel uit van de Gran Senda de la Serranía de Ronda (GR 141). De route die de Sendero de los Huertos combineert met etappe 5 is ongeveer 10 km lang, loopt van het ene naar het andere eindpunt en heeft een gemiddelde moeilijkheidsgraad. Reken voor deze specifieke route op ongeveer vier en een half uur en regel vooraf hoe je terugkomt.
- Route van Fray Leopoldo: verbindt het station van Jimera de Libar met Atajate en Alpandeire. De route volgt het pad dat wordt geassocieerd met de reizen van de broeder naar zijn geboortedorp.
Neem water mee, draag geschikte schoenen en vermijd in de zomer de heetste uren. Meer informatie over de route van 10 km vind je in de routebeschrijving Atajate-Alpandeire.
Als je meer dagen en een auto tot je beschikking hebt, kun je ook uitstapjes maken naar de Cueva del Gato, het nationaal park Sierra de las Nieves of Los Reales de Sierra Bermeja. Hiervoor moet je een aparte rit en excursie plannen. De paden bij Alpandeire laten je juist de directe omgeving van het dorp ontdekken.
Feesten en tradities in Alpandeire
- Volksfeest ter ere van San Roque: wordt half augustus gehouden, rond de feestdag van de beschermheilige op 16 augustus. Op het programma staan processies, dansavonden, muziek en andere feestelijke activiteiten.
- Niño del Huerto: vindt plaats op paaszondag. De mayordomos, de plaatselijke organisatoren, verzorgen deze viering, waarbij een beeld van het Kind Jezus in een hutje van takken op het plein wordt geplaatst. De dag omvat een dansfeest en een processie waarin het beeld van de Maagd Maria dat van het Kind Jezus ontmoet.
- Eerbetoon aan Fray Leopoldo: rond 24 juni, zijn geboortedag, worden activiteiten ter ere van de broeder gehouden.
- Virgen del Rosario: de feestdag van deze beschermheilige, Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans, valt op 7 oktober.
- Zomeractiviteiten: de gemeente organiseert culturele activiteiten en activiteiten voor kinderen en sportactiviteiten. De kalender verandert elk jaar.
Wil je je bezoek laten samenvallen met een feest? Bekijk dan het gemeentelijke programma voor dat jaar voor de data en geplande activiteiten.
Wat eten in Alpandeire?
De traditionele keuken van Alpandeire kent vleesgerechten, stoofpotten en groenten uit de omgeving. Tot de plaatselijke recepten behoren:
- Conejo al ajillo, konijn met knoflook.
- Cordero en salsa de tomate, lamsvlees in tomatensaus, een van de traditionele stoofgerechten van het dorp.
- Warme en koude gazpacho, twee verschillende bereidingen die respectievelijk met de winter en de zomer worden geassocieerd.
- Stoofgerechten met wilde planten, zoals venkel, blaassilene, Spaanse gouddistel en asperges, afhankelijk van het seizoen.
Traditionele zoetigheden
Vooral in de Goede Week wordt veel traditioneel gebak gemaakt, zoals borrachuelos, pestiños, suspiros en rosquillón. Ook in de zon gedroogde vijgen met walnoten en gedroogde abrikozen horen bij de plaatselijke traditie.
Hoe kom je vanuit Malaga in Alpandeire?
Je bereikt Alpandeire via bergwegen. Vanaf de luchthaven van Malaga kun je bijvoorbeeld langs de kust naar San Pedro de Alcantara rijden en daar de A-397 de bergen in nemen. Vervolgens rijd je via de A-369 en de MA-7307 naar Alpandeire. De reistijd hangt af van de route en het verkeer. Bekijk de route vooraf en houd rekening met de bochten op het laatste deel van de rit.
Reken vanuit Ronda op ongeveer een halfuur rijden. Eenmaal in Alpandeire kun je de dorpskern te voet verkennen, al zijn er hellingen en smalle straatjes.
Alpandeire en de omgeving met de auto bezoeken
Een huurauto is handig als je Alpandeire wilt combineren met Ronda, andere dorpen in de Genalvallei of wandelroutes. Zo bepaal je zelf waar je stopt en bereik je de startpunten van de wandelingen zonder afhankelijk te zijn van het openbaar vervoer.
Een auto huren in Malaga
Taxi of privétransfer naar Alpandeire
Met een taxi of privétransfer reis je vanaf de luchthaven zonder zelf over de bergwegen te hoeven rijden. Geef bij het boeken het adres van je accommodatie door om de plek van aankomst af te spreken.
Een taxi of transfer boeken*Je hoeft niet vooraf te betalen en annuleren is gratis. Daarom raden we aan op tijd te reserveren, zodat je zeker bent van een beschikbare auto en de prijs vastlegt.
Met het openbaar vervoer
Om vanaf de luchthaven met de trein naar Ronda te reizen, neem je de lokale treinlijn C-1 (Cercanías) naar Malaga María Zambrano. Daar stap je over op een trein naar Ronda. Bekijk de dienstregeling van Renfe om een aansluiting te kiezen die past bij de aankomst van je vlucht.
Je kunt ook de luchthavenbussen naar Malaga nemen en vanaf het busstation verder reizen met de bus naar Ronda. Het busstation ligt naast María Zambrano. Vanuit Ronda kun je een taxi naar Alpandeire nemen.
Toeristische informatie over Alpandeire
Gemeentehuis: C/ Pilar, 19, 29460 Alpandeire, Málaga.
Telefoon: +34 952 18 02 54
Officiële website: www.alpandeire.es
Veelgestelde vragen over Alpandeire
Welke buitenactiviteiten kun je in de buurt van Alpandeire doen?
Je kunt de Sendero de los Huertos lopen, via de routes van de Gran Senda de la Serranía de Ronda naar Atajate wandelen of de route van Fray Leopoldo volgen. Kies een wandeling op basis van de lengte en het hoogteverschil. Voor een bezoek aan de Cueva del Gato, Sierra de las Nieves of Los Reales de Sierra Bermeja moet je een rit over de weg plannen.
Waar kun je overnachten in Alpandeire?
In Alpandeire kun je overnachten in vakantiehuizen op het platteland en kleinschalige toeristische accommodaties. Voor een ruimer aanbod kun je terecht in Ronda, op ongeveer een halfuur rijden, met hotels en vakantieappartementen.
Hoe is het klimaat in Alpandeire door het jaar heen?
De zomers zijn warm en droog. De winters zijn kouder dan aan de kust, met regen en lage nachttemperaturen. Het voorjaar en het najaar zijn doorgaans goede periodes om te wandelen. Bekijk de weersverwachting voordat je de paden op gaat.
Welke andere dorpen en plaatsen bij Alpandeire zijn een bezoek waard?
Je kunt je bezoek combineren met Farajan, Juzcar, Cartajima of Atajate, en met Ronda. Genalguacil is een andere optie voor een route door de Genalvallei, maar vraagt om een langere rit. Houd er bij het plannen rekening mee dat de wegen bochtig zijn en dat je ook over korte afstanden langer kunt doen dan verwacht.
